Στη συλλογική συνείδηση του ευρύτερου κοινού, η λέξη «skinhead» έχει ταυτιστεί σχεδόν αντανακλαστικά με τον νεοναζισμό, τη ρατσιστική βία, την ξενοφοβία και την ακροδεξιά. Αυτή η εικόνα, κατασκευασμένη και αναπαραγόμενη επί δεκαετίες από τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης, τον κινηματογράφο και την επιφανειακή δημοσιογραφία, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ιστορικές και πολιτισμικές διαστρεβλώσεις της σύγχρονης κοινωνικής ιστορίας. Στην πραγματικότητα, το κίνημα των skinheads γεννήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 στη Μεγάλη Βρετανία ως μια αυθεντική,
πολυπολιτισμική και βαθιά ταξική υποκουλτούρα της εργατικής τάξης. Ήταν το σημείο συνάντησης των λευκών Βρετανών εργατόπαιδων, απογόνων των mods, και των Τζαμαϊκανών μεταναστών, γνωστών ως rude boys, με κοινό παρονομαστή τη σκληρή χειρωνακτική εργασία, την περηφάνια της καταγωγής τους και την αγάπη τους για τη τζαμαϊκανή μουσική: τη ska, το rocksteady και την πρώιμη reggae. Όταν, στα τέλη της δεκαετίας του 1970, ακροδεξιές και νεοναζιστικές οργανώσεις επιχείρησαν να διεισδύσουν σε αυτή την υποκουλτούρα και να την οικειοποιηθούν, συνάντησαν μια σφοδρή, οργανωμένη και μαχητική αντίσταση εκ των έσω. Στην αιχμή αυτής της αντίστασης βρέθηκαν οι Redskins, οι κομμουνιστές, σοσιαλιστές και αναρχικοί skinheads που έθεσαν ως σκοπό ζωής να υπερασπιστούν την εργατική τους ταυτότητα, να τσακίσουν τον φασισμό στον δρόμο και να επανασυνδέσουν την υποκουλτούρα της γειτονιάς με την ιστορική ταξική πάλη.Για να κατανοήσει κανείς τι πρεσβεύουν οι Redskins, πρέπει πρώτα να εξετάσει το έδαφος πάνω στο οποίο πάτησαν. Το 1969 θεωρείται το έτος-ορόσημο για το κίνημα των skinheads, το λεγόμενο «Spirit of '69». Εκείνη την εποχή, η βρετανική νεολαία βρισκόταν σε αναβρασμό, αλλά η έκφρασή της ήταν βαθιά διαιρεμένη ταξικά. Από τη μία πλευρά υπήρχαν οι χίπις, ένα κίνημα που προερχόταν κατά κύριο λόγο από τη μεσαία και ανώτερη τάξη, με πανεπιστημιακή μόρφωση, το οποίο κήρυττε την ειρήνη, την ψυχεδέλεια και την αποχή από την εργασία. Για έναν νεαρό που δούλευε δέκα ώρες την ημέρα στα ναυπηγεία του Λονδίνου, στα εργοστάσια του Μάντσεστερ ή στα ορυχεία του Γιορκσάιρ, η φιλοσοφία των χίπις έμοιαζε προσβλητική και ξένη. Οι εργάτες δεν είχαν την πολυτέλεια να παραιτηθούν από την κοινωνία, ούτε μπορούσαν να αφήσουν μακριά μαλλιά όταν δούλευαν δίπλα σε βαριά μηχανήματα. Έτσι, οι πρώτοι skinheads εμφανίστηκαν ως η απόλυτη ταξική απάντηση. Το κοντό κούρεμα ήταν πρακτικό για τη δουλειά και τις συμπλοκές, ενώ τα ρούχα τους ήταν η ίδια η εργατική στολή μεταμορφωμένη σε στυλ περηφάνιας: βαριές εργατικές μπότες Dr. Martens με ατσάλινο προστατευτικό στα δάχτυλα, ανθεκτικά τζιν Levi's γυρισμένα στα ρεβέρ, τιράντες, καρό πουκάμισα Ben Sherman ή Brutus και μπλουζάκια πόλο Fred Perry. Παράλληλα, στις φτωχές συνοικίες του Ανατολικού Λονδίνου, οι λευκοί Βρετανοί εργάτες ζούσαν δίπλα-δίπλα με τους μετανάστες από την Καραϊβική, τη γενιά Windrush. Τα παιδιά τους πήγαιναν στα ίδια σχολεία, δούλευαν στα ίδια εργοστάσια και διασκέδαζαν στα ίδια υπόγεια κλαμπ. Οι πρώτοι skinheads υιοθέτησαν την αισθητική των Τζαμαϊκανών rude boys και λάτρεψαν τους ήχους της δισκογραφικής Trojan Records, δημιουργώντας μια κουλτούρα που εξ ορισμού βασιζόταν στη συναδέλφωση λευκών και μαύρων εργατών.
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, η υποκουλτούρα πέρασε από διάφορες μεταλλάξεις, ώσπου το 1976-1977 ξέσπασε η έκρηξη του punk. Η πανκ μουσική, με την οργή και την αμεσότητά της, αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον για τις υποκουλτούρες του δρόμου, γεννώντας το Oi!, ένα μουσικό είδος που στόχευε να ενώσει τους πανκς, τους skinheads και τους απλούς εργάτες μακριά από τον διανοουμενισμό των σχολών καλών τεχνών. Ωστόσο, το κοινωνικό κλίμα στη Βρετανία είχε αλλάξει δραματικά. Η οικονομική ύφεση, η αποβιομηχάνιση, η μαζική ανεργία και η άνοδος της Μάργκαρετ Θάτσερ στην εξουσία το 1979 δημιούργησαν ένα εκρηκτικό μείγμα απελπισίας. Ακροδεξιές και νεοναζιστικές οργανώσεις, όπως το National Front και το British Movement, είδαν στους άνεργους νεαρούς των γηπέδων και των συναυλιών Oi! μια δεξαμενή στρατολόγησης. Παρεισέφρησαν στις συναυλίες μοιράζοντας ρατσιστικά φυλλάδια, δημιούργησαν το μουσικό δίκτυο RAC (Rock Against Communism) με μπάντες όπως οι Skrewdriver και ενθάρρυναν επιθέσεις εναντίον μεταναστών, αριστερών και συνδικαλιστών. Τα βρετανικά ταμπλόιντ άρπαξαν την ευκαιρία και παρουσίασαν το σύνολο των skinheads ως «νεοναζί τέρατα», αγνοώντας ότι οι αυθεντικοί skinheads αποκαλούσαν αυτούς τους νεοναζί υποτιμητικά «boneheads» (κοκαλοκέφαλους), αρνούμενοι να τους αναγνωρίσουν ως κομμάτι της κουλτούρας τους.
Μπροστά σε αυτή την ιστορική παραχάραξη, χιλιάδες skinheads αντεπιτέθηκαν. Ενώ δημιουργήθηκαν οργανώσεις όπως οι SHARP (Skinheads Against Racial Prejudice) που ένωσαν όλους τους αντιρατσιστές skinheads ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης, οι Redskins πήγαν την ανάλυση και τη δράση πολύ πιο βαθιά. Για τους Redskins, ο αντιρατσισμός από μόνος του δεν αρκούσε αν δεν συνδεόταν με την ταξική συνείδηση και τον αντικαπιταλισμό. Η πολιτική τους θέση ήταν ξεκάθαρη: ο ρατσισμός και ο φασισμός δεν είναι απλώς προκαταλήψεις, αλλά εργαλεία της άρχουσας τάξης για να διασπάσει τους εργάτες. Όταν ο λευκός άνεργος εργάτης χτυπά τον μαύρο ή Ασιάτη γείτονά του, τα αφεντικά, οι τραπεζίτες και οι κυβερνήσεις μένουν στο απυρόβλητο. Ο όρος «Redskin» υπήρχε ήδη στην αργκό των βρετανικών δρόμων από τα τέλη της δεκαετίας του '70, περιγράφοντας τους αριστερούς skinheads που συμμετείχαν ενεργά στην Anti-Nazi League και το κίνημα Rock Against Racism. Ωστόσο, το κίνημα απέκτησε τεράστια ορατότητα και μαζικότητα χάρη στο ομώνυμο βρετανικό συγκρότημα The Redskins, που σχηματίστηκε στο Γιορκ το 1982 από τον τραγουδιστή και κιθαρίστα Chris Dean (γνωστό και ως X. Moore), τον μπασίστα Martin Hewes και τον ντράμερ Nick King, τον οποίο διαδέχθηκε το 1985 ο Paul Hookham στην κλασική περίοδο της μπάντας, ηχογραφώντας το εμβληματικό άλμπουμ «Neither Washington Nor Moscow» το 1986. Τα μέλη του συγκροτήματος ήταν δηλωμένοι σοσιαλιστές, μέλη του Socialist Workers Party, και έπαιζαν ένα εκρηκτικό μείγμα πανκ, rockabilly και soul, αποδεικνύοντας ότι η επαναστατική μουσική μπορεί να είναι χορευτική και αισιόδοξη. Κατά τη διάρκεια της μεγάλης απεργίας των Βρετανών ανθρακωρύχων το 1984-1985, οι The Redskins και χιλιάδες αριστεροί skinheads βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή, δίνοντας συναυλίες αλληλεγγύης και στηρίζοντας έμπρακτα τις απεργιακές περιφρουρήσεις ενάντια στην καταστολή.
Η ταυτότητα των Redskins εκφράστηκε μέσα από μια αυστηρή σημειολογία που συνδύαζε την εργατική παράδοση με την επαναστατική αισθητική. Διατήρησαν το κλασικό ντύσιμο του 1969, αλλά πρόσθεσαν ξεκάθαρα πολιτικά σύμβολα: κόκκινα αστέρια, σφυροδρέπανα, κονκάρδες αντιφασιστικών οργανώσεων και το ιστορικό έμβλημα των τριών βελών. Ιδιαίτερη σημασία στον κώδικα του δρόμου απέκτησαν τα κορδόνια στις μπότες Dr. Martens. Σε αντιδιαστολή με τα λευκά κορδόνια των νεοναζί, οι Redskins καθιέρωσαν τα κόκκινα κορδόνια ως σύμβολο του κομμουνισμού, του σοσιαλισμού και της ετοιμότητας για σύγκρουση. Η δράση τους δεν περιοριζόταν στη θεωρία, αλλά βασιζόταν στη φυσική περιφρούρηση των γειτονιών και των συναυλιών. Συνεργάστηκαν στενά με μαχητικές οργανώσεις όπως η βρετανική Anti-Fascist Action (AFA), η οποία ιδρύθηκε το 1985 ως ένα ευρύ αριστερό και αναρχικό μέτωπο προτάσσοντας την ιδεολογική αλλά και φυσική αντιπαράθεση με τους φασίστες, με συχνό σύνθημα της αναρχικής της πτέρυγας το «Neither fascist nor state». Όπως συνόψιζε τη φιλοσοφία τους ο Roddy Moreno, τραγουδιστής της ουαλικής αντιφασιστικής Oi! μπάντας The Oppressed, η μόνη γλώσσα που καταλαβαίνουν οι φασίστες είναι η αποφασιστική αντίσταση στον δρόμο ώστε να προστατευτούν οι εργατικές κοινότητες.
Παράλληλα, οι Redskins έδωσαν έναν εξίσου σημαντικό ιδεολογικό αγώνα ενάντια στον μικροαστικό ελιτισμό της παραδοσιακής Αριστεράς και του φοιτητικού κινήματος. Συχνά, αριστεροί διανοούμενοι της μεσαίας τάξης αντιμετώπιζαν τους skinheads με καχυποψία και ταξικό σνομπισμό, θεωρώντας τους «λούμπεν» ή υπερβολικά βίαιους. Οι Redskins συγκρούστηκαν με αυτή την αντίληψη, απαιτώντας να αντιμετωπίζεται η εργατική τάξη ως το αυθεντικό υποκείμενο της κοινωνικής αλλαγής και όχι ως ένα «απολίτιστο πλήθος» που χρειάζεται κηδεμονία. Αυτή η στάση, σε συνδυασμό με τη μουσική επιρροή συγκροτημάτων όπως οι Βάσκοι Kortatu (που ένωσαν τη ska και την πανκ με τους εργατικούς και εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες), οι Βρετανοί Angelic Upstarts και Red Alert, καθώς και οι Γάλλοι Brigada Flores Magón και Banda Bassotti από την Ιταλία, οδήγησε στη διεθνοποίηση του κινήματος.
Το 1993, στη Νέα Υόρκη, ιδρύθηκε το παγκόσμιο δίκτυο RASH (Red and Anarchist Skinheads), το οποίο έδωσε οργανωτική μορφή στη συμμαχία κομμουνιστών, σοσιαλιστών και αναρχικών skinheads σε ολόκληρο τον πλανήτη. Με παραρτήματα στην Ευρώπη, τη Βόρεια και τη Λατινική Αμερική —ιδιαίτερα ισχυρά στην Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Γερμανία, την Κολομβία και τη Χιλή— το δίκτυο RASH κράτησε ζωντανή τη φλόγα της ταξικής υποκουλτούρας στον 21ο αιώνα. Ακόμα και στην Ελλάδα, από τη δεκαετία του 1990 μέχρι σήμερα, πυρήνες αντιφασιστών skinheads και RASH δραστηριοποιούνται ενεργά μέσα από αυτοδιαχειριζόμενους χώρους, καταλήψεις, αντιφασιστικές περιφρουρήσεις, συναυλίες αλληλεγγύης και αντιφασιστικούς συνδέσμους οπαδών στα γήπεδα. Σήμερα, αν και αποτελούν μια συνειδητοποιημένη μειοψηφία στον χώρο της ανεξάρτητης μουσικής, οι Redskins παραμένουν η ζωντανή απόδειξη ότι η εργατική αισθητική και η μουσική του δρόμου δεν ανήκουν στο μίσος, αλλά στην αλληλεγγύη, την ταξική περηφάνια και τον αδιάλλακτο αντιφασισμό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου